Odzież ostrzegawcza zimą – jak zachować widoczność po zmroku?

Zimą robi się ciemno już po 15:30, a wielu pracowników zaczyna zmianę jeszcze przed świtem. Do tego dochodzą mgła, opady śniegu i brudna breja na drogach. W takich warunkach odzież ostrzegawcza zimą to podstawowy środek ochrony dla drogowców, kierowców, magazynierów i pracowników terenowych. Nie wystarczy jednak założyć kamizelki na kurtkę. W tym poradniku wyjaśniamy, co mówi norma EN ISO 20471, jak dopasować odzież odblaskową do zimowych warstw i jak zabrudzenia wpływają na widoczność.

Dlaczego widoczność zimą jest tak ważna?

Kierowca jadący 50 km/h w ciągu sekundy pokonuje prawie 14 metrów. Jeśli zauważy pracownika zbyt późno, nie zdąży wyhamować, zwłaszcza na śliskiej nawierzchni. Zimą droga hamowania wydłuża się, a widoczność spada z kilku powodów:

  • krótki dzień – większa część pracy odbywa się o zmierzchu lub po ciemku;
  • opady i mgła – rozpraszają światło reflektorów;
  • ciemne ubrania zimowe – granatowa czy czarna kurtka praktycznie znika w ciemności;
  • zabrudzenia – błoto pośniegowe i sól szybko pokrywają odzież i taśmy odblaskowe.

Dlatego odzież o intensywnej widzialności zimą trzeba dobierać szczególnie starannie. Podstawy tematu omawiamy też w artykule Odzież ostrzegawcza – lepiej widzialni pracownicy!

Norma EN ISO 20471 – co musisz wiedzieć?

Norma EN ISO 20471 określa wymagania dla odzieży ostrzegawczej do użytku profesjonalnego. Taka odzież łączy dwa rodzaje materiałów, które działają w różnych warunkach.

  • Materiał fluorescencyjny (tło) – w kolorze żółtym, pomarańczowym lub czerwonym. Działa w dzień i o zmierzchu, ponieważ przetwarza promieniowanie UV na intensywne światło widzialne.
  • Materiał odblaskowy (taśmy) – odbija światło z powrotem w stronę jego źródła, na przykład reflektorów auta. Działa w nocy i przy sztucznym oświetleniu.

Po zmroku najważniejsze są więc taśmy odblaskowe, a w ciągu dnia jaskrawe tło. Dobra odzież ostrzegawcza zimą musi mieć oba elementy w odpowiedniej ilości.

Klasy odzieży ostrzegawczej

Norma dzieli odzież na trzy klasy. Decyduje o nich minimalna powierzchnia materiału fluorescencyjnego i odblaskowego.

KlasaMateriał fluorescencyjnyMateriał odblaskowyTypowe zastosowanie
Klasa 1min. 0,14 m²min. 0,10 m²teren zakładu, magazyny, niskie ryzyko, ruch do ok. 30 km/h
Klasa 2min. 0,50 m²min. 0,13 m²drogi publiczne, praca o zmierzchu, ruch do ok. 60 km/h
Klasa 3min. 0,80 m²min. 0,20 m²praca po ciemku przy drogach, ruch powyżej 60 km/h

Warto wiedzieć, że klasę można podnieść, łącząc kilka elementów. Na przykład kurtka klasy 2 i spodnie klasy 2 noszone razem mogą tworzyć zestaw klasy 3. Informację o tym znajdziesz na metce lub w instrukcji producenta. Szczegóły opisuje artykuł Centralnego Instytutu Ochrony Pracy o materiałach odblaskowych. Więcej o samej normie przeczytasz też w naszych tekstach Wprowadzenie do norm EN 20471 oraz Bezpieczna praca dzięki normie PN-EN ISO 20471:2013.

Uwaga: na rynku są też produkty zgodne z normą EN 17353. Jest ona przeznaczona do użytku nieprofesjonalnego, na przykład dla rowerzystów czy dzieci. Do pracy wybieraj odzież z certyfikatem EN ISO 20471.

Jaką klasę wybrać do swojej pracy?

  • Drogowcy i pracownicy utrzymania dróg – zimą praktycznie zawsze klasa 3. Najlepiej kurtka i spodnie ostrzegawcze noszone razem. Zobacz też poradnik BHP przy pracach drogowych.
  • Kierowcy zawodowi – minimum klasa 2 przy wysiadaniu na parkingach, przy rozładunku i w razie awarii na drodze. Sprawdź kategorię odzież ostrzegawcza dla kierowcy.
  • Magazynierzy i operatorzy wózków – zwykle klasa 1 lub 2 w halach. Na rampach i placach manewrowych po zmroku lepiej wybrać klasę 2.
  • Pracownicy terenowi, na przykład energetycy, geodeci czy pracownicy zieleni – klasa 2 lub 3, zależnie od bliskości ruchu drogowego.

Przy wyborze sprawdzi się też nasz poradnik Widoczność w pracy – kiedy wystarczy kamizelka, a kiedy potrzebna jest kurtka ostrzegawcza?

Jak dopasować odzież ostrzegawczą do zimowych warstw?

Zimą pracownicy noszą kilka warstw ubrań. To właśnie tu pojawia się najwięcej błędów. Odzież ostrzegawcza zimą działa tylko wtedy, gdy jest widoczna i dobrze leży.

Odblaski zawsze na wierzchu

Najczęstszy błąd to kamizelka założona pod kurtkę albo kurtka ostrzegawcza przykryta zwykłą bluzą czy peleryną. W takiej sytuacji odzież traci swoją funkcję. Element ostrzegawczy musi być zawsze ostatnią, zewnętrzną warstwą.

Kamizelka na grubą kurtkę – dobierz właściwy rozmiar

Jeśli nosisz kamizelkę na zimową kurtkę, wybierz ją o rozmiar większą niż zwykle. Zbyt ciasna kamizelka nie zapnie się, a rozpięta ma znacznie mniejszą powierzchnię widoczną z przodu. Z kolei za duża będzie łopotać na wietrze i może zaczepić się o maszyny. Wybór modeli znajdziesz w kategorii kamizelki ostrzegawcze odblaskowe.

Najwygodniej: ocieplana kurtka ostrzegawcza

Przy wielogodzinnej pracy na mrozie najlepszym rozwiązaniem jest kurtka, która łączy ocieplenie z widocznością. Nie trzeba wtedy martwić się, czy kamizelka zasłania wszystko, co powinna. Takie modele znajdziesz w kategoriach kurtki zimowe ocieplane odblaskowe i kurtki ostrzegawcze. Pod spód warto założyć bluzę lub polar ostrzegawczy. Gdy zrobi się cieplej i zdejmiesz kurtkę, nadal pozostaniesz widoczny.

Nie zapominaj o nogach

Taśmy odblaskowe na nogawkach poruszają się podczas chodzenia. Dzięki temu kierowca łatwiej rozpoznaje w ciemności sylwetkę człowieka. Dlatego przy drogach warto nosić spodnie ostrzegawcze lub spodnie robocze odblaskowe. Kurtka powinna przy tym zachodzić na spodnie, także przy uniesionych rękach.

Uważaj na to, co zakrywa taśmy

  • Szelki bezpieczeństwa i pasy narzędziowe – mogą zasłonić poziome taśmy na tułowiu.
  • Plecaki i torby – zakrywają odblaski na plecach.
  • Zwykłe kurtki przeciwdeszczowe – zakładane na odzież ostrzegawczą całkowicie ją ukrywają. Wybieraj przeciwdeszczowe modele odblaskowe.
  • Nadruki i naszywki – logo firmy nie może pomniejszać wymaganej powierzchni tła ani zasłaniać taśm. Jeśli zamawiasz znakowanie, wybierz usługę z doświadczeniem w odzieży ostrzegawczej. Sprawdź nadruki na odzież i artykuł Pomysły na nadruki na kamizelki dla pracowników firm.

Jak zabrudzenia wpływają na widoczność?

Odzież ostrzegawcza zimą brudzi się szczególnie szybko. Breja z solą, błoto, sadza i olej osadzają się na tkaninie i taśmach. Brudna warstwa działa jak filtr. Tło traci jaskrawość, a taśmy odbijają znacznie mniej światła. W efekcie kurtka formalnie spełnia normę, ale w praktyce pracownik jest widoczny z dużo mniejszej odległości.

Widoczność obniżają też inne czynniki:

  • Blaknięcie – kolory fluorescencyjne tracą intensywność pod wpływem słońca i częstego prania.
  • Pękanie taśm – stare lub źle prane taśmy kruszą się i łuszczą.
  • Uszkodzenia mechaniczne – przetarcia, rozdarcia i przypalenia zmniejszają powierzchnię materiałów.
  • Zmechacenie – drobne kulki na tkaninie matowią powierzchnię i osłabiają efekt fluorescencji.

Jak dbać o odzież ostrzegawczą?

  1. Pierz zgodnie z metką – producent podaje temperaturę i maksymalną liczbę cykli prania, po której odzież zachowuje właściwości.
  2. Nie używaj wybielaczy ani zmiękczaczy – niszczą fluorescencję i powłokę taśm.
  3. Pierz na lewej stronie i z dala od ubrań z zamkami czy rzepami, które mogą porysować taśmy.
  4. Nie prasuj taśm odblaskowych i nie susz odzieży w suszarce bębnowej, jeśli metka tego nie dopuszcza.
  5. Czyść na bieżąco – większe zabrudzenia przetrzyj wilgotną ściereczką jeszcze w trakcie zmiany.
  6. Miej odzież na zmianę – dwa komplety pozwalają prać jeden, gdy drugi jest w użyciu.

Ogólne zasady prania ubrań roboczych opisujemy w poradniku 6 kroków do utrzymania odzieży roboczej w idealnym stanie.

Kiedy wymienić odzież ostrzegawczą?

Wymień ją, gdy kolor wyraźnie wyblakł, taśmy pękają lub odchodzą, materiał jest przetarty albo przekroczono liczbę prań podaną na metce. Prosty test możesz zrobić sam. W ciemnym pomieszczeniu poświeć latarką na odzież z odległości kilku metrów, trzymając latarkę przy oczach. Taśmy powinny zaświecić jasnym, równym blaskiem. Jeśli są matowe lub nierówne, czas na nowy egzemplarz.

Dodatkowe sposoby na lepszą widoczność po zmroku

  • Kolor tła – na tle białego śniegu lepiej odcina się kolor pomarańczowy, natomiast żółty sprawdza się o zmierzchu i w terenie zielonym.
  • Czapka i kask – jasny kask z naklejkami odblaskowymi lub odblaskowa czapka zimowa poprawia widoczność głowy, która jest często ponad przeszkodami.
  • Aktywne oświetlenie – lampki LED na ramieniu lub kasku i latarka, najlepiej czołowa.
  • Dodatkowe odblaski – opaski, zawieszki i szelki odblaskowe przydadzą się na krótkie wyjścia. Pamiętaj jednak, że nie zastępują certyfikowanej odzieży. Zobacz kategorię odblaski oraz ranking TOP 20 elementów odblaskowych.
  • Oznakowanie miejsca pracy – przy robotach drogowych odzież uzupełniają pachołki, zapory i lampy ostrzegawcze.

Kurtki i spodnie odblaskowe w sklepie KAMS

W naszym sklepie znajdziesz pełną ofertę w kategorii odzież ostrzegawcza: ocieplane kurtki zimowe, softshelle, bluzy, kamizelki i spodnie zgodne z normą EN ISO 20471. Poniżej modele, które klienci wybierają najczęściej.

Kurtki zimowe ocieplane odblaskowe

[KREI content=produkty kategoria=324 limit=6 sort=kupione_desc]

Spodnie ostrzegawcze

[KREI content=produkty kategoria=317 limit=6 sort=kupione_desc]

Więcej modeli porównujemy w rankingu TOP 20 zimowych kurtek odblaskowych. Kompletne wyposażenie dla poszczególnych zawodów opisujemy w artykułach Zestaw BHP dla kierowcy oraz Zestaw BHP dla magazyniera.

FAQ – odzież ostrzegawcza zimą

Czy kamizelka odblaskowa wystarczy zimą?

Przy krótkich pracach z dala od ruchu drogowego zwykle tak, pod warunkiem że kamizelka jest zapięta i założona na wierzch. Przy wielogodzinnej pracy przy drodze lepsza będzie ocieplana kurtka ostrzegawcza i spodnie odblaskowe, które razem dają klasę 3.

Jak sprawdzić klasę odzieży ostrzegawczej?

Klasa jest podana na metce obok piktogramu normy EN ISO 20471. Cyfra 1, 2 lub 3 oznacza klasę widzialności. Jeśli element osiąga wyższą klasę tylko w zestawie, producent podaje to w instrukcji.

Czy pomarańczowy jest lepszy od żółtego?

Oba kolory spełniają normę. Pomarańczowy często lepiej kontrastuje ze śniegiem, a żółty z zielonym otoczeniem i o zmierzchu. W wielu firmach o wyborze decydują wewnętrzne zasady lub wymagania zleceniodawcy.

Ile razy można prać odzież ostrzegawczą?

To zależy od modelu. Producent podaje na metce maksymalną liczbę cykli prania, po której odzież zachowuje wymagane właściwości. Po jej przekroczeniu odzież należy wymienić.

Czy logo firmy może być na kurtce odblaskowej?

Tak, ale nie może zasłaniać taśm odblaskowych ani zmniejszać powierzchni materiału fluorescencyjnego poniżej wymaganego minimum. Najlepiej umieszczać je w wyznaczonych przez producenta miejscach.

Podsumowanie

Dobra odzież ostrzegawcza zimą to połączenie trzech rzeczy: właściwej klasy według normy EN ISO 20471, prawidłowego dopasowania do zimowych warstw i regularnej pielęgnacji. Odblaski muszą być zawsze na wierzchu, nie mogą być zasłonięte przez szelki czy plecak i powinny być czyste. Wtedy kierowca zauważy pracownika na czas, nawet w mroźny, mglisty poranek.


Comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *