Na metce fartucha bywa EN ISO 13688, przy spawaniu EN ISO 11611, przy chemii EN 13034, a w kuchni ktoś dopisuje „do HACCP”. To cztery różne rzeczy. Pomylenie ich kończy się folią przy szlifierce albo kuchenną tkaniną przy kwasie.
Kategorie: kuchenne · foliowe · spawalnicze
Najpierw: fartuch higieniczny vs fartuch-ŚOI
Fartuch higieniczny / roboczy (wiele kuchennych, część folii) chroni ubranie i wspiera czystość. Może nie mieć pełnego pakietu norm ŚOI.
Fartuch ochronny (ŚOI) musi mieć CE, instrukcję i normę do konkretnego zagrożenia. Sama „gruba folia” nie jest automatycznie ochroną chemiczną.
HACCP mówi, jak nie zanieczyścić żywności. EN 11611 mówi, jak nie poparzyć spawacza. Jedno nie zastępuje drugiego.
EN ISO 13688 — baza, nie tarcza
Norma ogólna dla odzieży ochronnej (następczyni EN 340): oznakowanie, rozmiary, pH, substancje szkodliwe, ergonomia, informacje dla użytkownika.
Co daje: wyrób jest zaprojektowany i opisany jak odzież ochronna.
Czego nie daje: odporności na iskry, kwas ani tłuszcz.
Na spawalniczych z oferty 13688 idzie w parze z 11611, np. WY-FSB i FSL — w opisach: EN 11611 + EN 13688.
Fartuch tylko z 13688 bez normy szczegółowej nie jest fartuchem spawalniczym ani chemicznym.
EN ISO 11611 — spawanie i procesy pokrewne
Odzież (w tym fartuchy, rękawy, getry) na odpryski stopionego metalu, krótki kontakt z płomieniem, ciepło promieniowania. Klasy:
- klasa 1 — niższe ryzyko (lżejsze procesy, mniej odprysków);
- klasa 2 — wyższe ryzyko.
Bywają dodatki typu A1 / A2 (zachowanie przy płomieniu).
Bierz 11611: MAG/MIG, MMA, szlifierka przy spoinie, odlewnia.
Nie bierz zamiast 11611: PE 20 μm, PCV kuchenny, poli-bawełna FPB.
Przykłady: fartuchy spawalnicze. Fartuch nie zastępuje przyłbicy, rękawic i odzieży na ramionach. Krótki 60×90 może nie zakryć ud — norma nie zwalnia z doboru długości.
EN 13034 — ograniczona ochrona chemiczna (typ 6)
Typ 6 to ochrona przed ograniczoną ilością rozpylonej chemii / lekkimi zachlapaniami, nie kąpiel w rozpuszczalniku i nie wszystkie substancje świata.
Bierz, gdy karta ma 13034 typ 6 i chemia ze stanowiska jest w tabeli producenta.
Nie zakładaj, że każdy fartuch PCV / PE ma tę normę. Bariera na wodę ≠ badana ochrona chemiczna.
Do stężonych kwasów, długotrwałego kontaktu i nieznanej substancji — odzież wyższego typu + karta przenikania, nie „grubsza folia z magazynu”.
Folia a HACCP — higiena, nie ogień i nie zawsze chemia
HACCP / higiena żywności oczekuje m.in.:
- oddzielenia strefy czystej i brudnej;
- fartucha, który da się zmienić albo wyprać w kontrolowany sposób;
- materiału, który nie sypie włókien na produkt i nie przenosi alergenów / surowego mięsa na gotowe;
- braku kontaktu folii z otwartym ogniem.
Dlatego w zmywaku, przy filetowaniu i przyjęciu towaru sprawdza się jednorazowy PE (TABPO02 20 μm, FFOL): zmiana = nowa bariera, łatwy dowód w audycie.
Na linii smażenia HACCP nie każe folii. Każe czystości i ochrony personelu. Folia przy frytownicy topnieje — do oleju tkanina kuchenna (np. S841, FPB-CLASSIC), prana wg metki.
HACCP ≠ numer normy EN. To system. Fartuch jest jednym ze środków, obok mycia rąk, czapki i rozdzielenia narzędzi.
Inne oznaczenia, które mylą z „normą fartucha”
- EN ISO 11612 — ciepło i płomień (szersza odzież ogniowa, nie to samo co 11611);
- EN 343 — deszcz / woda atmosferyczna;
- EN 1149 — antyelektrostatyka;
- CE + kategoria ŚOI — I lekkie, II średnie (typowe 11611 / 13034), III wysokie ryzyko.
Brak numeru na folii kuchennej nie zawsze jest błędem — bywa wyrób higieniczny. Błąd jest, gdy stawiacie go tam, gdzie prawo i ocena ryzyka chcą ŚOI.
Jak czytać kartę w sklepie
- Zagrożenie: iskra, rozbryzg chemii, tłuszcz, krew, woda, żywność.
- Czy jest norma szczegółowa, czy tylko opis „fartuch foliowy”.
- Klasa (11611: 1 czy 2).
- Czy 13034 jest na wyrobie, czy tylko „odporny na wodę”.
- Pranie / wyrzut — po złej pielęgnacji norma z metki nic nie znaczy.
Dobór w jednej tabeli
| Zagrożenie | Jaka norma / status | Jaki fartuch |
|---|---|---|
| Odpryski, spawanie | EN ISO 11611 + 13688 | skóra, kategoria spawalnicze |
| Lekki rozbryzg chemii | EN 13034 typ 6 (gdy zadeklarowany) | dedykowany chemiczny / badany PCV |
| Woda, mycie, surowiec | higiena / bariera; nie 11611 | PE, wodoochronny |
| Żywność, HACCP | procedura + zmiana/pranie | tkanina na kuchnię, folia na brudną strefę |
| Smażenie, grill | materiał + długość; folia odpada | tkanina / trudnopalny / skóra grillowa |
FAQ
Czy fartuch kuchenny musi mieć 13688?
Nie zawsze. Wiele to odzież robocza/higieniczna. Przy oznaczeniu ŚOI — tak, jako baza.
Czy 13688 wystarczy na spawalnię?
Nie.
Czy folia „do HACCP” chroni przed kwasem?
Nie z samego napisu HACCP. Szukaj 13034 i tabeli substancji.
Czy jeden fartuch z trzema normami załatwia firmę?
Rzadko. Kuchnia, mycie i spawalnia to trzy wyroby.
Kto decyduje?
Ocena ryzyka i BHP, nie najtańsza pozycja z faktury.
Podsumowanie
- 13688 — zasady odzieży ochronnej, sama w sobie niczego nie neutralizuje.
- 11611 — spawanie i odpryski metalu, klasa 1 albo 2.
- 13034 typ 6 — ograniczona chemia, tylko gdy jest na karcie produktu.
- HACCP — system higieny, nie numer normy EN; fartuch to jeden z jego elementów.
Sprawdzaj kartę produktu pod kątem konkretnego zagrożenia na Twoim stanowisku, nie pod kątem tego, ile skrótów zmieści się na metce. Wybór z oferty: kuchenne · foliowe · spawalnicze.
Disclaimer. Powyżej ogólny przewodnik po oznaczeniach, nie interpretacja oceny ryzyka Twojego stanowiska. Konkretny model może mieć inny zestaw norm, klasę i ograniczenia — wiążąca jest karta produktu, deklaracja zgodności, instrukcja i ocena ryzyka. Norma na jednym fartuchu nie przenosi się na cały asortyment.
Dodaj komentarz