Zima to sezon, w którym odzież i obuwie robocze pracują najciężej. Śnieg, deszcz, sól drogowa, mróz i ciągłe przechodzenie z zimna do ciepła sprawiają, że nawet dobrej jakości kurtka czy trzewiki mogą stracić swoje właściwości w kilka miesięcy. Dobra wiadomość jest taka, że wiele szkód da się uniknąć, jeśli odpowiednio przygotujesz rzeczy przed sezonem, będziesz o nie dbać w trakcie zimy i właściwie je przechowasz po jej zakończeniu. W tym poradniku krok po kroku pokazujemy, jak przygotować odzież i buty robocze na zimę – od przeglądu, przez impregnację i suszenie, po konserwację podeszwy i przechowywanie.
Krok 1: Przegląd przed sezonem
Zanim przyjdą pierwsze przymrozki, wyciągnij z szafy zimową odzież i obuwie i dokładnie je obejrzyj. Lepiej odkryć problem jesienią niż w środku śnieżycy.
Co sprawdzić w odzieży?
- zamki błyskawiczne – czy suwak chodzi płynnie, czy nie brakuje ząbków, czy zamek nie rozchodzi się po zapięciu,
- szwy – zwłaszcza pod pachami, w kroku i na łokciach, gdzie materiał pracuje najmocniej,
- materiał zewnętrzny – przetarcia, dziury, przepalenia, plamy z chemikaliów,
- ocieplina – czy nie zbiła się w grudki i nie przesunęła, zostawiając „puste” miejsca,
- mankiety i ściągacze – czy nie są rozciągnięte i nadal chronią przed wpadaniem śniegu,
- taśmy odblaskowe i tło fluorescencyjne – czy nie są popękane, matowe lub wyblakłe,
- rzepy i zatrzaski – czy trzymają.
Co sprawdzić w butach?
- podeszwa – czy bieżnik nie jest starty, czy nie ma pęknięć w miejscu zgięcia, czy podeszwa nie odkleja się od cholewki,
- cholewka – czy skóra nie jest przesuszona i popękana, czy materiał nie jest przetarty,
- szwy – szczególnie w miejscu łączenia cholewki z podeszwą,
- podnosek – czy przez materiał nie widać metalu lub kompozytu, czy nosek nie jest wgnieciony,
- wkładki – czy nie są spłaszczone, przetarte i nie mają nieprzyjemnego zapachu,
- sznurowadła – czy nie są przetarte. Zimą łatwo pękają, gdy są mokre i zmarznięte. Zapasowe możesz kupić np. w postaci sznurowadeł Ardon SL. Alternatywy dla sznurowadeł opisujemy w artykule czy sznurowadła w butach roboczych to słaby punkt.
Naprawiać czy wymieniać?
Odzież i obuwie robocze często są środkami ochrony indywidualnej z określonymi właściwościami ochronnymi. Drobne czynności, takie jak wymiana sznurowadeł czy wkładki na model zalecany przez producenta, są w porządku. Natomiast samodzielne klejenie podeszwy, łatanie odzieży ostrzegawczej czy przeróbki mogą sprawić, że produkt przestanie spełniać wymagania normy. Jeśli podeszwa się odkleja, podnosek jest odkształcony, a taśmy odblaskowe są popękane – czas na wymianę.
Krok 2: Dokładne czyszczenie
Impregnacja na brudnej powierzchni nie działa dobrze – środek zamyka pod sobą kurz, sól i pot zamiast chronić materiał. Dlatego przed impregnacją wszystko trzeba dokładnie wyczyścić.
Buty
- wyjmij wkładki i sznurowadła,
- usuń błoto i piasek miękką szczotką, np. Coccine NuBrush do skóry zamszowej i nubukowej lub Coccine PolBrush do skóry licowej,
- umyj cholewkę delikatnym środkiem do obuwia, np. pianką Coccine FoamClean lub szamponem Coccine EcoClean,
- wyczyść podeszwę szczotką i letnią wodą – usuń kamienie, wióry i resztki betonu z bieżnika,
- osusz buty w temperaturze pokojowej.
Odzież
- sprawdź metkę – temperaturę prania, zakaz wybielaczy, suszenia w suszarce czy prasowania,
- zapnij zamki i rzepy, opróżnij kieszenie,
- pierz odzież z membraną łagodnym środkiem przeznaczonym do odzieży funkcyjnej, bez płynu zmiękczającego,
- odzież ostrzegawczą pierz na lewej stronie, w niskiej temperaturze,
- susz na wieszaku, z dala od kaloryfera.
Krok 3: Impregnacja obuwia
Impregnacja to najważniejszy krok, który chroni buty przed wodą, solą i zabrudzeniami. Rodzaj środka zależy od materiału cholewki.
| Materiał cholewki | Co stosować | Na co uważać |
|---|---|---|
| skóra licowa (gładka) | tłuszcz lub wosk do obuwia, który natłuszcza i zabezpiecza skórę | nakładaj cienkimi warstwami, wcieraj w szwy i zgięcia |
| nubuk i zamsz | impregnat w sprayu | tłuszcze mogą zmienić wygląd i strukturę skóry |
| tkaniny i elementy tekstylne | impregnat w sprayu | nakładaj równomiernie z odległości zalecanej przez producenta |
| buty z membraną | środki przeznaczone do obuwia z membraną, zwykle w sprayu | grube warstwy tłuszczu mogą ograniczać oddychalność – kieruj się zaleceniami producenta butów |
Przykładowe środki z naszej oferty:
- do skóry licowej – tłuszcz ochronny Coccine Grease, ekologiczny Coccine EcoGrease lub płynny tłuszcz Coccine OilSpray,
- do nubuku, zamszu i tkanin – impregnat Coccine Nano lub ekologiczny Coccine EcoProtec.
Jak impregnować?
- nakładaj środek na czyste i suche buty,
- pracuj w przewiewnym miejscu,
- zwróć szczególną uwagę na szwy, zgięcia i miejsce łączenia cholewki z podeszwą,
- pozostaw buty do wyschnięcia – najlepiej na kilka godzin lub całą noc,
- w razie potrzeby nałóż drugą, cienką warstwę.
Impregnację powtarzaj regularnie przez cały sezon, a nie tylko raz na początku zimy. Przy intensywnej pracy w śniegu i soli warto robić to nawet co tydzień–dwa.
Krok 4: Impregnacja odzieży
Kurtki, spodnie i softshelle często mają fabryczną powłokę hydrofobową, dzięki której woda spływa po materiale w postaci kropel. Z czasem, pod wpływem prania i ścierania, ta powłoka słabnie. Poznasz to po tym, że materiał zaczyna „nasiąkać” zamiast odpychać wodę.
Jak przywrócić właściwości wodoodporne?
- wypierz odzież zgodnie z metką – brud i pot osłabiają działanie powłoki,
- zastosuj impregnat do odzieży – w sprayu na suchą odzież albo w formie dodatku do prania, zgodnie z instrukcją producenta impregnatu,
- pozwól odzieży wyschnąć – niektóre impregnaty wymagają aktywacji ciepłem, ale zawsze sprawdź, czy metka dopuszcza suszenie w suszarce lub prasowanie,
- uważaj na taśmy odblaskowe – unikaj nakładania impregnatu bezpośrednio na odblaski, chyba że producent odzieży wyraźnie na to pozwala.
Przykładem odzieży z membraną są wodoodporna i oddychająca kurtka Vigo oraz softshell Begna z membraną. Membrana działa tylko wtedy, gdy materiał jest czysty – zabrudzenia i resztki płynu do płukania zatykają jej pory.
Krok 5: Suszenie w trakcie sezonu
Najwięcej szkód w odzieży i obuwiu powstaje nie na mrozie, ale podczas złego suszenia. Kilka zasad, które warto stosować codziennie:
Buty
- wyjmij wkładki i susz je osobno,
- poluzuj sznurowadła i rozchyl cholewkę,
- włóż do środka gazetę lub papier i wymień go po kilku godzinach,
- susz w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera, pieca i farelki,
- jeśli używasz suszarki do obuwia, wybierz model działający w niskiej temperaturze,
- noś dwie pary na zmianę – każda potrzebuje nawet doby na pełne wyschnięcie.
Odzież
- powieś kurtkę na wieszaku, rozpiętą, z wywiniętymi kieszeniami,
- nie zostawiaj mokrej odzieży zwiniętej w szafce czy w samochodzie,
- nie susz bezpośrednio na kaloryferze – wysoka temperatura może uszkodzić membrany, powłoki, taśmy odblaskowe i ocieplinę,
- jeśli w zakładzie jest suszarnia odzieży, korzystaj z niej regularnie.
Do odświeżania wnętrza butów możesz używać dezodorantu do obuwia, np. Coccine NanoDeo.
Krok 6: Konserwacja podeszwy
Podeszwa to element, o którym najczęściej się zapomina, a to od niej zależy przyczepność, amortyzacja i ochrona przed przebiciem.
Codziennie lub co kilka dni
- usuwaj z bieżnika kamienie, wióry metalowe, szkło i resztki betonu – mogą uszkadzać podeszwę i zmniejszają przyczepność,
- zmywaj sól i błoto letnią wodą,
- nie używaj rozpuszczalników, benzyny ani agresywnych środków – mogą niszczyć gumę i poliuretan.
Co tydzień
- sprawdź głębokość bieżnika – spłaszczone klocki nie trzymają się podłoża,
- obejrzyj miejsce zgięcia podeszwy – to tam najczęściej pojawiają się pęknięcia,
- sprawdź, czy podeszwa nie odkleja się od cholewki, zwłaszcza na czubku i pięcie,
- zobacz, czy nie ma wbitych gwoździ czy ostrych odłamków – jeśli coś przebiło podeszwę, but należy wymienić, nawet jeśli nie dotarło do stopy.
Dlaczego podeszwy „starzeją się” nawet w szafie?
Niektóre materiały, zwłaszcza poliuretan, z czasem ulegają naturalnemu starzeniu. Proces przyspiesza wilgoć i ciepło. Buty przechowywane latami w wilgotnej piwnicy mogą mieć kruszącą się podeszwę, choć nigdy nie były noszone. Guma z kolei źle znosi długotrwałe działanie promieni UV i wysokiej temperatury – może twardnieć i pękać. Dlatego tak ważne jest właściwe przechowywanie.
Więcej o materiałach podeszew przeczytasz w artykule przegląd materiałów wykorzystywanych w produkcji obuwia roboczego.
Krok 7: Przechowywanie
W trakcie sezonu
- przechowuj odzież i buty w szatni lub przewiewnej szafce, a nie w zamkniętej, wilgotnej skrzyni,
- nie stawiaj butów jedne na drugich – potrzebują przepływu powietrza,
- nie zostawiaj odzieży i butów na noc w samochodzie, kontenerze czy przedsionku – mogą zamarznąć.
Po sezonie – żeby przetrwały do następnej zimy
- dokładnie wyczyść – sól, pot i brud pozostawione na lato niszczą materiał,
- całkowicie wysusz – wilgoć w zamkniętej szafie to prosta droga do pleśni i nieprzyjemnego zapachu,
- zaimpregnuj skórzane buty – natłuszczona skóra nie przeschnie i nie popęka przez lato,
- włóż do butów papier lub prawidła – pomogą zachować kształt cholewki,
- przechowuj w przewiewnym pudełku lub worku – unikaj szczelnie zamkniętych foliowych worków, w których gromadzi się wilgoć,
- wybierz chłodne, suche i ciemne miejsce – z dala od kaloryferów, słońca i wilgotnej piwnicy,
- kurtki przechowuj na wieszaku – nie kompresuj ocieplanej odzieży przez wiele miesięcy w workach próżniowych, bo ocieplina może stracić sprężystość,
- sprawdź wszystko przed kolejnym sezonem – czyli wróć do kroku 1.
Harmonogram pielęgnacji w pigułce
| Kiedy | Odzież | Obuwie |
|---|---|---|
| przed sezonem | przegląd, pranie, impregnacja, sprawdzenie odblasków | przegląd, czyszczenie, impregnacja, nowe sznurowadła i wkładki |
| codziennie | suszenie na wieszaku, otrzepanie śniegu, przetarcie taśm | otrzepanie śniegu, zmycie soli, suszenie z papierem, bez kaloryfera |
| co tydzień | kontrola zamków i szwów, pranie w razie potrzeby | kontrola podeszwy, czyszczenie bieżnika, ponowna impregnacja |
| po sezonie | pranie, suszenie, przechowywanie na wieszaku | czyszczenie, natłuszczenie, papier w środku, przewiewne pudełko |
Wybierz rzeczy, które łatwiej przetrwają zimę
Najlepsza pielęgnacja nie zastąpi dobrego wyboru. Na zimę warto postawić na:
- obuwie zimowe w klasie S3 z wodoodporną cholewką, ociepleniem i podeszwą odporną na niskie temperatury, np. Ardon Hibernus S3, Ardon Firwin S3 czy Nomad2 S3 CI HI WR z membraną,
- odzież z oddychającą membraną, która chroni przed wodą, ale nie zatrzymuje potu,
- odzież ostrzegawczą przeznaczoną na zimę, zamiast kamizelek zakładanych na zwykłe kurtki.
Pełny wybór znajdziesz w kategoriach obuwie ocieplane zimowe, odzież ocieplana i kurtki zimowe odblaskowe.
[KREI content=produkty kategoria=140 limit=8 sort=kupione_desc]
Najczęstsze błędy
- impregnowanie brudnych butów i odzieży,
- impregnacja tylko raz w sezonie,
- suszenie butów i kurtek na kaloryferze,
- pranie odzieży z membraną z płynem do płukania,
- samodzielne klejenie podeszwy i łatanie odzieży ochronnej,
- przechowywanie mokrych rzeczy w szczelnych workach,
- zostawianie butów i odzieży na lato bez czyszczenia,
- noszenie jednej pary butów codziennie przez całą zimę.
Najczęstsze pytania
Jak często impregnować buty zimą?
Przy intensywnej pracy w śniegu, błocie i soli – nawet raz na tydzień–dwa. Przy lżejszym użytkowaniu wystarczy co kilka tygodni. Sygnałem jest to, że woda przestaje tworzyć krople i zaczyna wsiąkać w materiał.
Czy mogę używać tego samego środka do butów i kurtki?
Nie zawsze. Tłuszcze do skóry nie nadają się do tkanin, a niektóre impregnaty do obuwia nie są przeznaczone do odzieży. Wybieraj środki zgodne z materiałem i zaleceniami producenta.
Czy pielęgnacja jest obowiązkiem pracownika czy pracodawcy?
Pracodawca odpowiada za to, by odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej miały właściwości ochronne i użytkowe, i zapewnia ich pranie, konserwację i naprawę. W praktyce codzienne czynności, takie jak czyszczenie czy suszenie, często wykonuje pracownik zgodnie z zasadami przyjętymi w zakładzie.
Kiedy wyrzucić buty, mimo dobrej pielęgnacji?
Gdy podeszwa pęka lub się odkleja, bieżnik jest starty, podnosek jest odkształcony lub widoczny, cholewka jest przetarta na wylot albo but przestał chronić przed wodą. Więcej przeczytasz w artykułach jak dbać o obuwie robocze, aby służyło jak najdłużej i 6 kroków do długowieczności butów roboczych.
Podsumowanie
Odzież i buty robocze posłużą dłużej, jeśli przygotujesz je do zimy w przemyślany sposób. Zacznij od przeglądu przed sezonem, potem dokładnie wyczyść wszystko i zaimpregnuj – buty środkiem dobranym do materiału cholewki, a odzież impregnatem do tkanin. W trakcie zimy susz rzeczy powoli, w temperaturze pokojowej, regularnie czyść podeszwy z soli i kamieni i powtarzaj impregnację. Po sezonie wyczyść, wysusz i przechowuj wszystko w chłodnym, suchym i przewiewnym miejscu. Dzięki temu odzież i obuwie zachowają swoje właściwości ochronne, a ty zaoszczędzisz na przedwczesnych wymianach. Więcej porad znajdziesz w artykule 6 kroków do utrzymania odzieży roboczej w idealnym stanie.
Dodaj komentarz